Autism as Disorder, Difference, and Identity: The Structural Incoherence of a Hybrid Framework

In the UK, autism is diagnosed with clinical tools, recognised in law as a disability, celebrated in public life as a difference, and explicitly rejected as a disease – all at the same time. This paper asks what happens when those four logics are held together in a single framework.

It argues that the result is structurally incoherent: institutions can move between disorder, disability, difference, and identity as it suits them, which keeps diagnostic authority intact while appearing inclusive. Diagnosis comes to function less as a neutral description and more as a rationing device. The cost falls disproportionately on those with higher support needs, who tend to be left medicalised, marginalised, or made structurally invisible.

The authors make the case for structural honesty – being explicit about what autism is taken to be, what counts as harm, and what outcomes systems are actually trying to achieve – without which autism policy risks remaining rhetorically progressive but structurally unaccountable.

Yn y DU, caiff awtistiaeth ei diagnosio drwy offer clinigol, ei chydnabod mewn cyfraith fel anabledd, ei dathlu mewn bywyd cyhoeddus fel gwahaniaeth, a'i gwrthod yn benodol fel clefyd – i gyd ar yr un pryd. Mae'r papur hwn yn gofyn beth sy'n digwydd pan gedwir y pedair rhesymeg hynny gyda'i gilydd mewn un fframwaith.

Mae'n dadlau mai'r canlyniad yw anghysondeb strwythurol: gall sefydliadau symud rhwng anhwylder, anabledd, gwahaniaeth a hunaniaeth fel sy'n gyfleus iddynt, gan gadw awdurdod diagnostig yn ei le tra'n ymddangos yn gynhwysol. Daw diagnosis i weithredu llai fel disgrifiad niwtral ac yn fwy fel dyfais ddogni. Mae'r gost yn disgyn yn anghymesur ar y rhai sydd ag anghenion cymorth uwch, sy'n tueddu i gael eu gadael wedi'u meddygoleiddio, wedi'u hymyleiddio, neu wedi'u gwneud yn anweledig yn strwythurol.

Mae'r awduron yn cyflwyno'r achos dros onestrwydd strwythurol – bod yn eglur ynghylch beth ystyrir awtistiaeth i fod, beth sy'n cyfrif fel niwed, a pha ganlyniadau y mae systemau mewn gwirionedd yn ceisio'u cyflawni – heb hynny mae polisi awtistiaeth mewn perygl o aros yn flaengar yn rhethregol ond yn anatebol yn strwythurol.